Bakının havası niyə küləkli olur?
Bakı küləkli şəhər kimi tanınır. Bunun əsas səbəbi şəhərin yerləşdiyi ərazi və Xəzər dənizinin təsiridir.
Bakıda küləyin çox olmasının bir neçə səbəbi var. Şəhərin Abşeron yarımadasında yerləşməsi bunlardan ən vacibidir. Ərazi əsasən açıq olduğuna görə küləyin qarşısını kəsən böyük dağlar və digər təbii maneələr azdır. Külək havanın bir yerdən başqa yerə hərəkəti nəticəsində yaranır. Hava təzyiqində fərq olduqda bu hərəkət sürətlənir. Abşeronun açıq olması isə gələn hava axınının rahat şəkildə şəhərə çatmasına şərait yaradır.
Küləyin gücü Bakının hər yerində eyni hiss olunmur. Açıq ərazilərdə və dənizə yaxın yerlərdə külək daha güclü ola bilər. Binaların sıx olduğu küçələrdə isə onların yerləşməsindən asılı olaraq külək zəifləyə və ya əksinə, daha sürətli əsə bilər.
Xəzər dənizi Bakının küləyinə necə təsir edir?
Xəzər dənizi Bakının havasına təsir göstərir. Dəniz və quru eyni şəkildə isinib soyumur. Aradakı bu fərq havanın hərəkətinə səbəb olur və sahilə yaxın ərazilərdə küləyin yaranmasına şərait yaradır.
Ancaq Bakıda əsən hər küləyin səbəbi yalnız Xəzər deyil. Uzaq ərazilərdən gələn hava axınları da şəhərə çatır. Bakının açıq ərazidə yerləşməsi həmin küləklərin daha aydın hiss olunmasına səbəb olur. Xəzərin təsiri sahilə yaxın hissələrdə xüsusilə nəzərə çarpır. Külək gücləndikdə dənizdə dalğalar artır, sahildə isə hava daha sərt hiss olunur.
Bakının coğrafi mövqeyi küləyə necə təsir edir?
Bakının yerləşdiyi ərazi küləyin gücünə ciddi təsir edir. Abşeron yarımadası əsasən düz və açıq sahələrdən ibarətdir. Bu səbəbdən küləyin qarşısını kəsəcək böyük təbii maneələr azdır.
Hava axını açıq sahədən keçəndə rahat hərəkət edir. Buna görə Bakıya çatan külək gücünü çox itirmədən şəhərin müxtəlif hissələrinə yayıla bilir. Şəhərin özündə isə vəziyyət bir qədər dəyişir. Hündür binalar küləyin istiqamətinə təsir edir. Bəzi dar küçələrdə külək daha güclü hiss olunur, başqa yerlərdə isə binalar onun qarşısını qismən kəsir.
Xəzri və gilavar küləkləri nədir?
Bakıda ən çox tanınan küləklər xəzri və gilavardır. Onlar fərqli istiqamətlərdən əsir və havaya fərqli təsir göstərir. Xəzri əsasən şimaldan əsir və özü ilə sərin hava gətirir. Güclü xəzri zamanı temperatur aşağı düşə, dənizdə dalğalar arta bilər. Açıq ərazilərdə bu küləyin təsiri daha çox hiss olunur.
Gilavar isə cənubdan əsən küləkdir və daha isti hava gətirir. Güclü olduqda havaya toz qalxa bilər. Buna görə xəzri ilə gilavar Bakının havasına eyni təsir göstərmir.