Azərbaycanda qarın daha çox yağdığı bölgələr hansılardır?
Azərbaycanda qar daha çox dağlıq ərazilərdə yağır. Qusar, Quba, Kəlbəcər, Laçın və Daşkəsənin yüksək hissələri qarın çox olduğu yerlər arasında seçilir.
Böyük Qafqazda Qusar, Quba və Şahdağ ətrafı bu baxımdan öndədir. Qəbələ, Şəki, Zaqatala və Balakənin yüksək dağlıq hissələrində də qar çox yağa bilər.
Kiçik Qafqazda isə Kəlbəcər, Laçın və Daşkəsənin yüksək hissələri seçilir. Bu ərazilərdə qar həm çox yağa, həm də qalın örtük yarada bilir. Amma bir rayonun hər yerində eyni qədər qar olmur. Məsələn, aşağıda yerləşən yaşayış məntəqəsində qar az ola bilər, dağa qalxdıqca isə mənzərə tamamilə dəyişə bilər. Buna görə qarın miqdarı haqqında danışarkən ərazinin hansı yüksəklikdə yerləşdiyini də nəzərə almaq lazımdır.
Quba, Qusar və Şahdağda qar örtüyü
Quba və Qusar Azərbaycanda qarla daha çox tanınan rayonlardandır. Xüsusilə Qusarın yüksək dağlıq hissələrində qar örtüyü daha qalın olur. Şahdağ ətrafı da ölkənin ən qarlı yerləri sırasında göstərilir.
Şahdağ yüksəkdə yerləşdiyi üçün burada hava aşağı ərazilərlə müqayisədə daha soyuq olur. Bu da yağıntının qar şəklində düşməsinə şərait yaradır. Soyuq hava qarın tez əriməsinin qarşısını aldığı üçün yerdə qalın örtük yarana bilir. Qubada da yüksəklik artdıqca qarın miqdarı dəyişir. Rayonun aşağı hissələrində qar az olduğu halda, dağ kəndləri və yüksək ərazilərdə daha çox qar görmək mümkündür.
Böyük Qafqazın Qəbələ, Şəki, Zaqatala və Balakən istiqamətində yerləşən yüksək hissələri də qarlı ərazilər sırasındadır. Burada da dağa doğru qalxdıqca qarın miqdarı arta bilər.
Kəlbəcər, Laçın və Daşkəsəndə qar şəraiti
Kəlbəcər və Laçın dağlıq relyefi ilə seçilir. Bu ərazilərdə çoxlu yüksək dağlar, aşırımlar və dərələr var. Hündürlük artdıqca hava soyuduğu üçün qar yağması üçün uyğun şərait yaranır. Kəlbəcərin yüksək hissələrində qar örtüyü qalın ola bilər. Laçında da oxşar mənzərə müşahidə edilir. Rayonun aşağı və yüksək hissələri arasında qarın miqdarında ciddi fərq yarana bilər.
Daşkəsən də Azərbaycanın qarlı rayonlarından biridir. Rayonun yüksəkdə yerləşən hissələrində temperatur aşağı olduğundan qar daha çox müşahidə olunur. Bu bölgələrdə qarın miqdarı hər yerdə eyni olmur. Bir dağın yamacında qar qalın olduğu halda, başqa bir hissədə daha az ola bilər. Külək və ərazinin quruluşu qarın harada daha çox toplanmasına təsir edir.
Niyə dağlıq ərazilərdə daha çox qar yağır?
Bunun əsas səbəbi yüksəklikdir. Dağa qalxdıqca hava soyuyur. Temperatur kifayət qədər aşağı olduqda yağıntı yağış əvəzinə qar şəklində düşür. Dağlar hava axınlarına da təsir edir. Rütubətli hava dağ yamacı ilə yuxarı qalxdıqca soyuyur və yağıntı yarana bilir. Hava soyuqdursa, bu yağıntı qar şəklində düşür.
Ona görə də bir-birinə yaxın iki ərazidə hava fərqli ola bilər. Aşağı hissədə yağış yağdığı halda, daha yüksək nöqtələrdə qar müşahidə edilə bilər. Yüksək dağlarda qarın əriməsi də daha çətin olur. Hava soyuq qaldığı üçün yağan qar yerdə toplanır və örtük qalınlaşır.